Kalça protezi ameliyatı nedir?

Kalça protezi ameliyatı kalça ekleminde hasar veya aşınma nedeniyle ağrı, hareket kısıtlılığı ve yaşam kalitesinde azalma yaşayan hastalara yapılır. Zarar görmüş ya da aşınmış kalça ekleminin yapay bir protez eklemle değiştirildiği bir ameliyattır. Kalça protezi ameliyatı, ağrıyı yoketmek, yaşam kalitesini artırmak ve hareket yeteneğinin geri kazanılması amacıyla yapılır. Bu ameliyat, modern ortopedinin en yaygın yapılan başarılı işlemlerinden birisidir.

Kalça protezi ameliyatı kimlere uygulanır?

Kalça protezi ameliyatı öncesinde, hastaların detaylı bir fiziksel muayene, radyolojik incelemeler ve genel sağlık durumunun değerlendirilmesi gereklidir. Ayrıca, cerrahi müdahalenin riskleri, faydaları ve sonuçları hakkında hastaların detaylı bilgi alması ve doktorlarıyla bu konuları görüşmeleri uygundur.

​

Kalça protezi ameliyatı, doğru hastalarda ve doğru teknikle uygulandığında, yaşam kalitesini ciddi şekilde artırabilmektedir. Her hastanın ihtiyaçları ve tedaviden beklentileri farklıdır. Bu nedenle ameliyat kararı her hastada detaylı değerlendirmelerden sonra verilmelidir. Kalça probleminin diğer ameliyatsız tedavi yöntemleriyle (fizik tedavi ve rehabilitasyon, ağrı kesici ilaçlar ve eklem enjeksiyonları) ile kontrol altına alınamaması durumunda kalça protezi ameliyatı planlanır. Ayrıca hastanın merdiven çıkmak, giyinmek ve yol yürümek aktivitelerinde kısıtlanması ve ağrıdan uyku düzeninin bozulması ameliyat ihtiyacını belirleyebilmektedir. Kalça protezi ameliyatı başlıca şu hastalıklarda yapılmaktadır:

• Eklem kireçlenmesi (osteoartrit),

• Romatoid artrit gibi romatizmal hastalıklar,

• Kazalar ve travmatik durumlarda ciddi kalça kırıkları ve eklem hasarları oluştuysa,

• Doğuştan gelen hastalıklara bağlı kalça yapısının anormalliklerinde eklem hasarları oluştuysa,

• Kalça kemiğindeki kan dolaşımının bozulması durumunda kemik dokusunun ölümü (osteonekroz) geliştiği durumlarda,

• Kalçaya daha önceden yapılan ameliyatların beklenen sonuçları vermediği ve komplikasyonlar durumunda.

​

​Kalça protezi ameliyatı nasıl yapılır?

Kalça protezi ameliyatı genellikle genel anestezi altında yapılmakla birlikte belden uyuşturma yöntemi(spinal veya epidural) de kullanılabilmektedir. Ameliyat süresi 1-2 saat arasında değişmektedir. Kalça protezi ameliyatı, tecrübe isteyen özellikli bir ameliyattır. Modern ameliyat teknikleri ve geliştirilen protezlerle son derece başarılı sonuçlar alınmakta ve hastaların yaşam kalitesini önemli derecede arttırmaktadır.

​

Kalçanın yan tarafından veya ön tarafından yapılan kesi ile kalça eklemine ulaşılır. Uyluk kemiğinin üst kısmı kesilir ve içi protez için hazırlanır. Kalça kemiğinin yuvası aşındırılır ve protez için hazırlanır. Uyluk kemiğine metal bileşenden oluşan yapay femur başı yerleştirilir. Femur başı genellikle plastik, seramik veya metalle kaplanmış bir bileşenle birleştirilir. Bu bileşen kalça kemiğinin iç yuvasına yerleştirilir.

​

Kalça protezi yerleştirildikten sonra, eklem hareket ettirilerek doğru çalıştığından ve ayağının doğru uzunlukta olduğundan emin olunur. Herşey uygun durumda ise kaslar ve dokular eski yerlerine yerleştirilir ve ameliyat kesisi kapatılır.

Hastanede yatma süresi toplam 3-4 gündür. Ameliyat sonrası hastalar aynı gün veya ertesi gün bastonla yürütülür. Baston hastanın kas gücüne göre 2-6 hafta kullanılmaktadır.

  

Kalça protezi ameliyatının riski var mıdır?

Her ameliyatta olduğu gibi kalça protezi ameliyatının da bazı riskleri mevcuttur. Ameliyat öncesi hasta dahiliye, kardiyoloji ve anestezi hekimi tarafından gerekli muayeneleri ve tetkikleri yapılmakta, ameliyat sürecinde yaşanabilecek olumsuzluklara karşı önlemler alınmaktadır. Kalça protezi ameliyatının başlıca riskleri şunlardır:

.

• Enfeksiyon: Kalça protezi ameliyatlarından sonra en sık görülen ve istenmeyen risklerin başındadır. Bu durumda yatarak antibiyotik tedavisi almanız, protezin yıkanması, çıkarılması veya değiştirilmesi gibi ek ameliyatlar gerekebilmektedir.

• Toplardamarlarda pıhtı oluşması: Hastanın ameliyat sürecindeki hareketsizliğe ve operasyona bağlı toplardamarlarda pıhtı oluşması nadiren gelişebilmektedir. Bunu önlemek için hasta ameliyat sonrası hemen yürütülür ve pıhtı oluşumunu önleyici tedaviler uygulanır

• Protezin aşınması veya gevşemesi: Operasyon sonrası uzun vadede ve önerilere uyulmaması durumunda bu durum gelişebilir.

​

Kalça protezi ameliyatından sonra nelere dikkat edilmelidir?

Kalça protezlerinin ömrü günümüzde 15-35 yıl arasında arasında değişmektedir. Hastaya bu uzun yıllar boyunca hareket ve fonksiyon sağlayabilir. Ameliyattan sonraki dönemde şunlara dikkat edilmelidir:

Tuvalet düzenlemeleri: Tuvalette alafranga modeller tercih edilmelidir. Ayrıca yükselticiler kullanılmalıdır.

Evinizi yeniden düzenleyin: Evinizde olası kazaları önlemek için ortalıktaki gereksiz eşyaları kaldırın. Baston veya koltuk değneğiyle rahat yürüyebilir bir ev ortamı hazırlayın. Kayıp düşmenize neden olabilecek halı, kablo gibi eşyaları yeniden düzenleyin.

Pozisyona dikkat edin: Duruş ve oturma pozisyonuna dikkat etmelisiniz. Yatarken bacakların arasına yastık yerleştirilmesi tercih edilmelidir. Bacak bacak üstüne atılmamalıdır.

Yardım alın: Ameliyattan sonraki ilk haftalarda çevrenizden yardım isteyin ve yardım etmek isteyenleri geri çevirmeyin. Ayakkabı giyerken, çorap giyerken, merdiven kullanırken yardıma ihtiyaç duyabilirsiniz.

Kendinizi takip edin: Ameliyattan sonraki 1-2 hafta hafif şişlik veya ağrı olabilir. Eğer aşırı ağrı ve şişlik gelişirse doktorunuza bilgi veriniz.

Temizliğe dikkat edin: Dikişler alındıktan sonra doktorunuzun önerilerine göre banyo yapabilirsiniz. Yüksekliği uygun oturak ile banyo alınması önerilir

Egzersiz yapın: Ameliyat sürecini erken atlatmak ve ameliyatın başarısını artırmak için egzersizlerinizi yapın. Doktorunuz size evde yapmanız gereken eksersizleri anlatacaktır. Yürüteç ve baston kullanmayı doktorunuzun önerdiği tarihten önce bırakmayın. Düşme riski olan ve yakın temas içeren sporlardan uzak durun. Spor aktivitelerine dönmek için doktorunuzdan tavsiye alın. Ameliyattan 2 ay sonra hafif tempolu sporlara başlanabilir. Bisiklete binmek ve yüzmek sizin için en faydalı sportif etkinliklerdir. 

Beslenmenize dikkat edin: Kemik ve kasların kendini hızlı toplaması için sağlıklı ve dengeli beslenin. Kilonuzun ideal sınırlarda olması için çaba harcayın.

Cinsel yaşam: Cinsel hayatınıza dönmek için acele etmeyin. İdeal olarak 4-6 hafta sonra cinsel hayatınıza dönebilirsiniz.

​

Diğer sorularınız veya muayene olmak için Op. Dr. Sefa Kösem'e ulaşabilirsiniz.